Testen met Peutz: zekerheid over geluid

We willen het werk op de bouw makkelijker maken en de kwaliteit van onze woningen verhogen. Onder andere op het gebied van geluid. “Verbeteringen zijn bijvoorbeeld aanpassingen in de wandopbouw en nieuwe koppelingen tussen de modules”, vertelt engineer Erwin van Dooren. “Maar geluid kan dan als het tegenzit makkelijker van de ene woning naar de andere gaan. Daarom testen we vooraf altijd wat het effect van de aanpassingen is op de geluidsisolatie.”

Strengere regels

De resultaten zijn volgens Erwin belangrijk, omdat we steeds vaker permanente woningen bouwen. Volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) gelden dan strengere regels voor geluid.

“Voor luchtgeluid, zoals praten, moet de geluidsisolatie minimaal 52 decibel zijn”, zegt Erwin. “Voor contactgeluid, zoals lopen in een woning erboven, geldt een andere norm: maximaal 54 decibel. Dat is 10 decibel strenger dan bij tijdelijke woningen. Een voordeel is dat modulaire woningen vaak al goed scoren, omdat ze minder direct gekoppeld zijn aan de buren.”

Ervaring en een lab

Voor betrouwbare metingen werken we samen met Peutz. “Zij hebben veel ervaring met akoestisch onderzoek”, vertelt Erwin. “Ook hebben ze het enige geaccrediteerde geluidslaboratorium in Nederland. In dat lab testen we één onderdeel tegelijk, zoals een wand. En bij project Tolhek in Heemskerk testen we juist in een échte situatie.”

Stap voor stap op locatie

Bart Schepens van Peutz begeleidt de testen op locatie. “We begonnen met een basissituatie, met een minimaal aantal koppelingen tussen modules”, vertelt hij. “Daarna voegden we stap voor stap onderdelen toe, zoals gevelbekleding, een windstopper op de spouw, gevelkoppelstukken ter hoogte van het dak en alternatieve opleggingen tussen de modules. Dat zijn allemaal plekken waar geluid via de constructie kan worden doorgegeven.”

Verbeteringen worden standaard

De geluidsisolatie werd iets minder. Toch voldoen de meeste varianten nog aan de eisen voor permanente bouw. Alleen de situatie met alternatieve opleggingen vraagt nog aandacht. Erwin: “De verbeteringen worden dan ook standaard: de verstelbare koppelstukken en het niet toepassen van een akoestische dak-koppeling. Maar we zijn nog niet uitgetest. Zo weten we nog niet precies het effect van windstopper op de spouw, voor zowel geluid als brand. Dat onderzoeken we verder.”

Geluid door de wand

Barts collega Jeroen van Bavel testte in het laboratorium van Peutz. “Hier hebben we een wand opgebouwd tussen twee ruimtes”, legt hij uit. “Die ruimtes zijn volledig ontkoppeld. Zo meten we alleen welk geluid er door de wand zelf gaat. Ook kunnen we verschillende opbouwen goed met elkaar vergelijken.”

Huidige en aangepaste wandopbouw

In het lab hebben we onder andere onze huidige wanden getest. “We willen weten hoe die presteren en wat het verschil is met de metingen op locatie”, aldus Erwin. “We testen ook een aangepaste wandopbouw, met één Fermacell-plaat minder en glaswol in plaats van steenwol. De prestatie is iets lager, maar we voldoen nog steeds aan de eisen.”

Ruimte om te experimenteren

“De basis van onze modules is erg goed dankzij de vloer- en wandopbouw”, zegt Erwin. “Daardoor hebben we ruimte om te experimenteren. Maar we willen wel voldoende marge houden ten opzichte van de Bbl-eisen. We gaan niet op de grens zitten. Dan hoeft er maar iets kleins mis te gaan en voldoe je niet meer. Testen dus!”

Van hoge tot lage tonen

Peutz test met verschillende geluiden, van lage tot hoge tonen. In de ene ruimte wordt geluid gemaakt, in de andere gemeten. “Door dit over meerdere frequenties te doen, ontstaat een compleet beeld van de geluidsisolatie”, zegt Jeroen. “Zo komen lage tonen niet door kieren bij een deur. Hoge wel.”

Pilot op locatie

Erwin verwacht eerder een andere vervolgstap. “Met een pilot op locatie bouwen en leren we tegelijk. In het lab presteert de aangepaste wand goed op luchtgeluid, maar dat moeten we nog in de praktijk testen. Een klein project met tijdelijke woningen zou ideaal zijn. De eisen zijn daar lager, dus hebben we daar meer ruimte om dingen te proberen.”